روش های کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی ساختمان

افزایش هزینه های انرژی و محدودیت منابع، باعث شده موضوع کاهش مصرف انرژی سیستم های تهویه مطبوع ساختمان به یکی از دغدغه های اصلی صاحب خانه ها، مدیران ساختمان و حتی طراحان تاسیسات تبدیل شود. سیستم های سرمایشی و گرمایشی سهم قابل توجهی از مصرف برق و گاز ساختمان را به خود اختصاص می دهند و اگر به درستی انتخاب، نصب و استفاده نشوند، می توانند هزینه های سنگینی را تحمیل کنند.

توجه داشته باشید که بهترین سیستم هم بدون مدیریت صحیح مصرف انرژی، بازدهی مطلوبی نخواهد داشت، پس فرقی نمیکند که از کولر گازی استفاده کنید یا داکت اسپلیت؛ یا اینکه چیلر بهتره یا فن کویل؟ پس لازم است ابتدا با روش هایی که میتوان با کمک آن ها مصرف انرژی سیستم های تهویه مطبوع ساختمان را به شکل محسوسی کاهش داد، آشنا شوید.

چگونه مصرف انرژی دستگاه تهویه مطبوع را بهینه تر کنیم؟

1.     انتخاب صحیح دستگاه قبل از خرید

اولین و شاید مهم ترین قدم در کاهش مصرف انرژی سیستم های تهویه مطبوع ساختمان، انتخاب درست دستگاه است. بسیاری از مصرف های غیرضروری انرژی از همین مرحله آغاز می شود. در همین راستا توجه به نکات زیر ضروری است:

•   انتخاب ظرفیت متناسب با متراژ:

دستگاهی با ظرفیت کمتر از نیاز، مجبور است مدام با حداکثر توان کار کند و دستگاه بیش از حد بزرگ هم مصرف انرژی بی مورد دارد.

•  توجه به اقلیم جغرافیایی:

سیستم مناسب مناطق گرم و خشک با مناطق مرطوب یا سردسیر متفاوت است.

•  داشتن برچسب گرید انرژی:

دستگاه هایی با رده انرژی A++  یا A+++  در بلندمدت هزینه برق را به طور محسوسی کاهش می دهند.

• تکنولوژی اینورتر:

این فناوری از خاموش و روشن شدن مداوم کمپرسور جلوگیری کرده و مصرف برق را کاهش می دهد.

2.     انتخاب محل مناسب برای نصب یونیت خارجی

محل نصب یونیت خارجی (کندانسور) تاثیر مستقیمی بر راندمان دستگاه دارد. اگر یونیت در معرض نور مستقیم خورشید یا فضای بدون تهویه نصب شود، فشار بیشتری به سیستم وارد می شود.

بهترین شرایط نصب:

• نصب در سایه یا ایجاد سایه بان
• فاصله مناسب از دیوارها برای گردش هوا
• دوری از منابع گرما مانند موتورخانه یا اگزوزها

3.     اطلاع از نحوه کار با دستگاه و گزینه های آن

بسیاری از کاربران از تمام قابلیت های دستگاه تهویه مطبوع خود استفاده نمی کنند. حالت هایی مانند Eco، Sleep یا Timer دقیقا برای کاهش مصرف انرژی طراحی شده اند. دانستن اینکه هر دکمه چه کاری انجام می دهد، می تواند به شکل قابل توجهی در کاهش مصرف انرژی و قبض برق یا گاز سیستم های سرمایشی و گرمایشی ساختمان موثر باشد.

4.     پنجره دوجداره یا عایق بندی مناسب درزها

حتی قوی ترین سیستم سرمایشی یا گرمایشی هم در ساختمانی با هدررفت انرژی بالا، عملکرد خوبی نخواهد داشت. پنجره های دوجداره، درزگیرها و عایق بندی دیوارها از خروج هوای خنک یا گرم جلوگیری می کنند.

مزایای داشتن پنجره 2 جداره عایق کاری شده:

• کاهش بار کاری دستگاه
• ثابت ماندن دمای محیط
• کاهش هزینه انرژی در تمام فصول

5.     سرویس دوره ای دستگاه

فیلترهای کثیف، گاز مبرد کم یا قطعات فرسوده باعث می شوند دستگاه با توان بیشتری کار کند. سرویس دوره ای دستگاه های سرمایشی و گرمایشی برای کاهش میزان مصرف انرژی شامل: تمیز کردن یا تعویض فیلترها، بررسی فشار گاز و کنترل عملکرد فن و کمپرسور میشود. این کار نه تنها مصرف انرژی را کاهش می دهد، بلکه عمر دستگاه را هم افزایش می دهد.

6.     پرده های مناسب نصب کنید

پرده ها فقط جنبه دکوراتیو ندارند. استفاده از پرده های ضخیم یا پرده های مخصوص عایق حرارتی می تواند در تابستان از ورود گرمای خورشید و در زمستان از خروج گرما جلوگیری کند.

7.     تعویض دستگاه های قدیمی و جایگزینی با مدل های جدیدتر

دستگاه های قدیمی معمولا مصرف انرژی بسیار بالاتری دارند. تعویض آنها با مدل های جدید و کم مصرف، اگرچه در ابتدا هزینه بر است، اما در بلندمدت کاملا مقرون به صرفه خواهد بود. در این مورد حتما به گرید انرژی دستگاه دقت کنید.

8.     دمای داخل را مناسب انتخاب کنید

تنظیم دما روی اعداد منطقی تاثیر زیادی در کاهش مصرف انرژی سیستم های تهویه مطبوع ساختمان دارد. دمای پیشنهادی تابستان: 24 تا 26 درجه و دمای پیشنهادی زمستان: 20 تا 22 درجه میباشد. هر یک درجه اختلاف می تواند مصرف انرژی را چند درصد افزایش دهد.

9.     تنظیم دستگاه در ساعات خواب

در ساعات خواب، متابولیسم بدن کاهش می یابد و نیازی به سرمایش یا گرمایش شدید نیست. استفاده از حالت Sleep یا افزایش یا کاهش تدریجی دما در این ساعات بسیار موثر است.

10.    بعضی مواقع از پنکه یا فن استفاده کنید

در بسیاری از مواقع، گردش هوا به وسیله پنکه یا فرضا باز گذاشتن درب بالکن و پنجره ها می تواند احساس خنکی ایجاد کند، بدون اینکه نیاز به روشن بودن دائمی کولر باشد. این روش مصرف برق بسیار کمتری دارد.

هم چنین در زمستان نیز با درزگیری، عایق بندی و بستن پنجره و پوشیدن لباس مناسب میتوان گرمای مورد نیاز را تا حد مناسبی تامین کرد. ای مورد نیز یکی دیگر از روش های غیر مستقیم در کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی ساختمان است.

11.    لباس مناسب فصل بپوشید

یکی از اقداماتی که ارتباط غیرمستقیم با عملکرد بهینه تر سیستم های تهویه مطبوع دارد، تنظیم لباس با دمای محیط است که جزو ساده ترین راه های کاهش مصرف انرژی محسوب میشود. اگر در زمستان لباس گرم تر و در تابستان لباس خنک تری بپوشید، نیاز کمتری به تغییر شدید دمای دستگاه خواهید داشت.

12.  به هنگام کار دستگاه، درب و پنجره ها را ببندید

باز بودن درب و پنجره ها هنگام روشن بودن سیستم تهویه، یکی از رایج ترین دلایل اتلاف انرژی است. این کار باعث می شود دستگاه به طور مداوم و با فشار بالا کار کند.

13. وسایل گرمازا را کاهش دهید

وسایلی مانند لامپ های پرمصرف، اجاق گاز، کامپیوتر و حتی برخی لوازم الکترونیکی گرما تولید می کنند. کاهش استفاده همزمان از این وسایل، بار سرمایشی را کم می کند.

14.     استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر

ترکیب سیستم های تهویه مطبوع با انرژی های تجدیدپذیر مانند پنل های خورشیدی، راهکاری هوشمندانه برای کاهش هزینه ها و وابستگی به شبکه برق است، به خصوص در ساختمان های بزرگ یا ویلایی.

اشتباهات رایج در استفاده از سیستم تهویه

• تنظیم دما روی حداقل یا حداکثر به صورت دائمی
• روشن گذاشتن دستگاه در زمان عدم حضور
• بی توجهی به سرویس دوره ای
• استفاده نادرست از حالت های دستگاه
• نصب غیر اصولی یونیت داخلی یا خارجی
• تصور اینکه دستگاه قوی تر همیشه بهتر است

جمع بندی

کاهش مصرف انرژی یک اقدام مقطعی نیست، بلکه نتیجه مجموعه ای از انتخاب های آگاهانه و عادت های درست است. با رعایت نکاتی که در این مطلب گفته شد، می توانید بدون کاهش آسایش، مصرف انرژی را کنترل کرده و هزینه های خود را به شکل محسوسی کاهش دهید. مدیریت صحیح، انتخاب هوشمندانه و نگهداری اصولی، سه ضلع اصلی موفقیت در کاهش مصرف انرژی سیستم های تهویه مطبوع ساختمان هستند.

سوالات متداول

چرا باید در مصرف انرژی صرفه جویی کرد؟

صرفه جویی در مصرف انرژی علاوه بر کاهش هزینه های ماهانه، به حفظ منابع طبیعی، کاهش آلودگی محیط زیست و افزایش عمر تجهیزات کمک می کند.

مدیریت مصرف انرژی چگونه می تواند باعث کاهش هزینه ها شود؟

مدیریت مصرف انرژی با جلوگیری از اتلاف، کاهش بار کاری سیستم ها و استفاده بهینه از تجهیزات، باعث کاهش مصرف برق و گاز و در نتیجه کاهش هزینه های قبوض می شود.